Կենսաբանական բազմազանության մասին կոնվենցիայի կողմերի 17-րդ համաժողով (COP17)
Վերջին հրապարակումները
Մամուլի հաղորդագրություն
05 մայիսի 2026
Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (ՊԳԿ) և Հայաստանի Հանրապետությունը մեկնարկում են 2026-2030 թվականների Երկրի գործընկերության շրջանակը՝ գյուղատնտեսական պարենային համակարգերի փոխակերպումը խթանելու նպատակով
Ավելին
Մամուլի հաղորդագրություն
01 մայիսի 2026
Մեկնարկ տրվեց անտառների ազգային մոնիթորինգի և գնահատման համակարգի հիմնադրմանը՝ Հայաստանի կլիմայական դիմակայունությունն ու կայուն զարգացումն ամրապնդելու նպատակով
Ավելին
Պատմություն
07 ապրիլի 2026
Վայրի հավաքչության կայուն գործելակերպերի ամրապնդում՝ կանանց գիտելիքների փոխանակման միջոցով
Ավելին
Կենսաբանական բազմազանության մասին կոնվենցիայի կողմերի 17-րդ համաժողով (COP17)
Վերջին հրապարակումները
Կայուն զարգացման նպատակները Հայաստանում
Կայուն զարգացման նպատակները համաշխարհային կոչ են՝ վերացնելու աղքատությունը, պաշտպանելու շրջակա միջավայրը և կլիման, ինչպես նաև՝ ապահովելու, որ աշխարհում բոլոր մարդիկ ապրեն խաղաղ և բարեկեցիկ կյանքով։ Ստորև ներկայացված են այն նպատակները, որոնց ուղղությամբ Հայաստանում ՄԱԿ-ի թիմն աշխատում է՝
Հրատարակություն
20 փետրվարի 2026
2026-2030 թթ․ կայուն զարգացման համագործակցության շրջանակային փաստաթուղթ
2025 թվականի դեպտեմբերի 19-ին ստորագրվեց 2026-2030 թթ․ Հայաստան - ՄԱԿ կայուն զարգացման Համագործակցության շրջանակային փաստաթուղթը: «Ստորագրում ենք այս Համագործակցության շրջանակը Հայաստանի զարգացման համար կարևոր փուլում։ Այսօր կայացվող որոշումները ձևավորելու են երկրի զարգացման ուղին առաջիկա տասնամյակների համար։ Մեր ընդհանուր նպատակն է ծառայել Հայաստանի ժողովրդին՝ հատկապես նրանց, ովքեր առավել խոցելի են։ 2026 թվականը լինելու է մարդակենտրոն տարի, որը կնշանավորվի այնպիսի զարգացումներով, որոնք կարևորում են վստահությունը, ներառականությունը և սոցիալական համախմբվածությունը»,- փաստաթուղթը ներկայացնելիս նշել է ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Ֆրանսուազ Ժակոբը:
1 of 5
Պատմություն
19 դեկտեմբերի 2025
Ստորագրվեց 2026-2030 թվականների շրջանակային փաստաթուղթը
ՀՀ Կառավարության և ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի միջև պաշտոնապես ստորագրվեց 2026-2030 թվականների Հայաստան - ՄԱԿ կայուն զարգացման Համագործակցության շրջանակային փաստաթուղթը: Ստորագրման արարողությանը մասնակցեցին ՀՀ պետական գերատեսչությունների ներկայացուցիչները և ՄԱԿ-ի գործակալությունների հայաստանյան ներկայացուցչությունների ղեկավարները: «Մեր համագործակցության նոր շրջանակը լիովին համահունչ է Կառավարության գերակայություններին և հնարավորություն է տալիս համատեղել զարգացման քաղաքականությունը Հայաստանի խաղաղության օրակարգի հետ։ Սա մեզ թույլ է տալիս ունենալ միասնական, համակարգված և ապագային միտված ծրագրային համագործակցություն», - նշեց ՀՀ Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն իր ողջույնի խոսքում։Այնուհետև, Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Ֆրանսուազ Ժակոբը ներկայացրեց փաստաթղթի հիմնական բովանդակությունը և համագործակցության շրջանակը: «Ստորագրում ենք այս Համագործակցության շրջանակը Հայաստանի զարգացման համար կարևոր փուլում։ Այսօր կայացվող որոշումները ձևավորելու են երկրի զարգացման ուղին առաջիկա տասնամյակների համար։ Մեր ընդհանուր նպատակն է ծառայել Հայաստանի ժողովրդին՝ հատկապես նրանց, ովքեր առավել խոցելի են։ 2026 թվականը լինելու է մարդակենտրոն տարի, որը կնշանավորվի այնպիսի զարգացումներով, որոնք կարևորում են վստահությունը, ներառականությունը և սոցիալական համախմբվածությունը»,- նշեց Ֆրանսուազ ժակոբը:
1 of 5
Մամուլի հաղորդագրություն
05 մայիսի 2026
Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (ՊԳԿ) և Հայաստանի Հանրապետությունը մեկնարկում են 2026-2030 թվականների Երկրի գործընկերության շրջանակը՝ գյուղատնտեսական պարենային համակարգերի փոխակերպումը խթանելու նպատակով
2026–2030 թվականների Երկրի գործընկերության շրջանակը համապատասխանում է Հայաստանի Հանրապետության ազգային զարգացման առաջնահերթություններին, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի Կայուն զարգացման համագործակցության շրջանակին (UNSDCF) 2026–2030 թվականների համար՝ ապահովելով Միավորված ազգերի կազմակերպության համակարգված աջակցությունը։Շրջանակը մշակվել է ազգային և միջազգային շահագրգիռ կողմերի մասնակցությամբ իրականացված համապարփակ խորհրդակցությունների արդյունքում և ուրվագծում է մեկ ընդհանուր տեսլական՝ ուղղված դիմակայուն, ներառական, արտադրողական և կայուն գյուղատնտեսական պարենային համակարգի ձևավորմանը, որը հիմնված է հինգ փոխկապակցված ռազմավարական արդյունքների վրա։Երկրի գործընկերության շրջանակի (ԵԳՇ) միջոցով ՊԳԿ-ն կտրամադրի տեխնիկական փորձագիտական աջակցություն, քաղաքականությունների մշակման և կատարելագործման աջակցություն, ինչպես նաև կհամակարգի գյուղատնտեսական պարենային համակարգերի վերափոխումն առաջ մղելու համար անհրաժեշտ կարողությունները:Առաջնահերթ ուղղությունները ներառում են կայուն գյուղատնտեսության զարգացումը և դիմակայուն արժեքային շղթաների ձևավորումը, հողերի կոնսոլիդացիան և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, կլիմայական առումով խելամիտ գյուղատնտեսությունը և էկոհամակարգերի վերականգնումը, թվային վերափոխումը, աղետների ռիսկի նվազեցումը և կանխատեսողական գործողությունները, անտառտնտեսության զարգացումը և հողերի վերականգնումը, ինչպես նաև ներառական գյուղատնտեսական զարգացումը՝ հատուկ շեշտադրում կատարելով կանանց և երիտասարդների ներգրավվածության վրա։Ստորագրման արարողության ընթացքում պաշտոնական ելույթներով հանդես եկան նախարար պրն․ Գևորգ Պապոյանը և Հայաստանում ՊԳԿ-ի ներկայացուցիչ պրն․ Ռայմունդ Յելեն։Միջոցառման բացման խոսքում, նախարար Պապոյանն ընդգծեց կառավարության հանձնառությունը ոլորտի զարգացման ուղղությամբ՝ նշելով. «Այսօրվա փաստաթղթի ստորագրումը նշանակալի քայլ է Հայաստանի գյուղատնտեսական պարենային ոլորտի արդիականացման և գյուղական զարգացման ամրապնդման ճանապարհին: ՊԳԿ-ի հետ այս համագործակցության միջոցով մենք վերահաստատում ենք մեր հանձնառությունը՝ կառուցելու առավել դիմակայուն, մրցունակ և ներառական գյուղատնտեսական համակարգ, որը շոշափելի արդյունքներ կապահովի մեր գյուղական համայնքների համար»:Իր ելույթի ընթացքում Յելեն ընդգծել է ՊԳԿ-ի դերը ազգային կարողությունների ամրապնդման և ներառական, ապացույցների վրա հիմնված մոտեցումների խթանման գործում՝ նշելով. «2026–2030 թվականների Երկրի գործընկերության շրջանակն արտացոլում է ՊԳԿ-ի հանձնառությունը՝ աջակցելու Հայաստանին կարողությունների հզորացման, գիտելիքների փոխանակման և տեխնիկական փորձագիտական աջակցության միջոցով: Տվյալահեն որոշումների կայացման առաջմղմամբ, նորարարության խթանմամբ և գենդերային հավասարության ու կանանց հզորացման համակարգված ինտեգրմամբ բոլոր միջամտություններում, մենք նպատակ ունենք աջակցելու առավել ներառական, արդյունավետ և կայուն գյուղատնտեսական պարենային համակարգերի զարգացմանը, որոնք ոչ ոքի անտեսված չեն թողնի»:Ակնկալվում է, որ Երկրի գործընկերության շրջանակը կծառայի որպես շարժիչ ուժ՝ գյուղատնտեսական պարենային ոլորտում համակարգված համագործակցության խորացման, ինստիտուցիոնալ փոխգործակցության ամրապնդման և շարունակական ներդրումների խթանման համար՝ նպաստելով ազգային առաջնահերթությունների առավել արդյունավետ իրականացմանը։Վերոնշյալ նպատակների իրականացումը կաջակցի ինտեգրված և ապացույցների վրա հիմնված մոտեցումների աստիճանական ընդլայնմանը՝ այդպիսով ամրապնդելով Հայաստանի երկարաժամկետ ուղին դեպի դիմակայուն, ներառական և կայուն գյուղատնտեսական պարենային համակարգերի վերափոխում։
1 of 5
Մամուլի հաղորդագրություն
21 ապրիլի 2026
Driving Change: Women Shaping Armenia’s Industrial Future
The event brought together 92 participants from government, private sector, civil society and development partners to explore pathways for gender-responsive and youth-inclusive industrial development.Strong Government LeadershipThe discussion was led by high-level government engagement, including Araksia Svajyan, Deputy Minister of Education, Science, Culture and Sport, andLusine Kocharyan, Deputy Minister of Labour and Social Affairs. Their interventions underscored the Government of Armenia’s commitment to advancing inclusive economic development. “Strengthening the alignment between education systems and labour market needs is essential to ensure greater participation of women in technical and industrial sectors,” noted Deputy Minister Svajyan. Deputy Minister Kocharyan emphasized that “ensuring women’s access to decent work requires not only skills, but also supportive social policies and inclusive labour market conditions.” A Whole-of-System ApproachThe event also marked an important milestone as the first UNIDO-led inter-agency initiative in Armenia, bringing together the UN Resident Coordinator’s Office, UNDP, UN Women and UNFPA. This collaboration reflects a shared understanding that advancing women’s participation in industry requires coordinated efforts across policy, education, labor systems, and private sector engagement. From Education to IndustryA key theme of the discussion was the role of education and skills development. Participants highlighted the need to better connect education systems with labour market demands and to equip women with the skills required for emerging industrial sectors. Expanding Opportunities Across SectorsThe panel discussion brought together diverse perspectives across key economic sectors:Zhanna Harutyunyan (UNDP) highlighted opportunities and challenges for women in non-traditional sectors such as energy and IT.Anahit Hambardzumyan (H-Con) addressed barriers women face in the construction sector and the need for more inclusive workplaces.Saten Khoshoyan (Melante LLC) shared private sector experience in the textile industry, emphasizing practical steps to support women’s advancement. Addressing Social and Structural BarriersThe discussion also highlighted the importance of addressing underlying social barriers.Lusine Sargsyan (UNFPA) emphasized the role of social norms and inclusion.Olga Azatyan (UN Women) provided data-driven insights on women’s participation in industry, pointing to persistent gaps and the need for targeted action. Looking AheadThe event concluded with a forward-looking discussion involving business associations, development partners and civil society, focusing on practical steps to strengthen education–industry linkages, expand women’s access to skills and training, promote inclusive labour market policies and address structural barriers to participation. A Platform for ActionMore than a dialogue, the event created a platform for concrete action and strengthened partnerships. As Armenia advances its development agenda, ensuring women’s full participation in industry will be critical to building a more inclusive, resilient and competitive economy.
1 of 5
Տեսանյութ
05 դեկտեմբերի 2025
Ամբերդի դպրոցը Հայաստանի «Դպրոցական սնունդ» ազգային ծրագրի շրջանակներում
Ամբերդի դպրոցը Հայաստանի «Դպրոցական սնունդ» ազգային ծրագրի բազմաթիվ հաջողված պատմություններից մեկն է։2010 թ-ից դպրոցը առողջ սնունդ է տրամադրում աշակերտներին՝ շնորհիվ ՊՀԾ-ի, ԿԳՄՍ նախարարության և համայնքի համատեղ ջանքերի։ 2023 թվականին ծրագիրը փոխանցվել է Կառավարությանը, սակայն ՊՀԾ-ն շարունակում է աջակցել դպրոցներին դառնալ ինքնաբավ՝ վերածելով Ամբերդը կայունության և ազդեցության փայլուն օրինակի։Այսօր, դպրոցն օգտագործում է ՊՀԾ տրամադրած մրգի չորանոցներն ու վերականգնվող էներգիայի աղբյուրը և երեխաներին առաջարկում բազմազան, սննդարար ճաշացանկ։
1 of 5
Պատմություն
07 ապրիլի 2026
Վայրի հավաքչության կայուն գործելակերպերի ամրապնդում՝ կանանց գիտելիքների փոխանակման միջոցով
Այստեղ ներդաշնակորեն միահյուսվում են ավանդույթները, համայնքային կյանքն ու դիմակայունությունը, կյանքն ու անտառը սերտորեն փոխկապակցված են, իսկ բնությունը հանդիսանում է առօրյա կյանքի անբաժանելի մասը։ Վայրի խոտաբույսերն աճում են տների անմիջական հարևանությամբ, անտառային արահետների երկայնքով և բացատներում։ Շատերի համար, այդ թվում նաև Էլինա Բալասանյանի, ով Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանվելուց հետո 2023 թվականին հաստատվել է Լոռու մարզի Սարատովկա բնակավայրում, այս բույսերի հավաքումը վաղուց արդեն դուրս է եկել պարզապես սեզոնային ավանդույթի շրջանակներից։Այն կարևոր նշանակություն ունի տնային տնտեսություններում՝ ինչպես սննդի ու բուսական թեյերի պատրաստման, այնպես էլ լրացուցիչ եկամուտ ապահովելու համար, թե՛ գյուղատնտեսական սեզոնի ընթացքում, և թե՛ դրանից դուրս։Ինչպես իր համայնքի բազմաթիվ կանայք, Էլինան նույնպես դեռ վաղ տարիքից յուրացրել է խոտաբույսերի հավաքման հմտությունները։Սարատովկայում վերաբնակվելուց հետո նա միացել է այն կանանց խմբին, ովքեր զբաղվում էին մոտակա դաշտերից, արոտավայրերից և անտառներից ոչ փայտային անտառային արտադրանքի և ուտելի բույսերի հավաքչությամբ։ Այս խմբի կազմում ընդգրկված լինելը նպաստել է վայրի բուսական ռեսուրսների կայուն հավաքման և վերամշակման վերաբերյալ նրա հմտությունների բարելավմանը։Վայրի հավաքչությունը դարձել էր առօրյա սովորություն։ Նա գիտեր, թե որ բույսերն են օգտակար և ինչպես, որտեղ և երբ դրանք հավաքել։ Սակայն այս գիտելիքները հիմնականում ձևավորվել էին ինքնուրույն դիտարկման հիման վրա, այլ ոչ թե համակարգված կամ ֆորմալ ուսուցման միջոցով։Ինչպես շատ այլ վայրի բույսերի հավաքողներ, նա ևս նախկինում ուշադրություն չէր դարձնում բույսերի նմանություններին կամ անտառի վրա իր հավաքման ազդեցությանը։ Սակայն մի շարք ուսուցողական դասընթացներ էապես փոխեցին նրա ընկալումները՝ ձևափոխելով ինչպես անտառի, այնպես էլ այնտեղ իր կատարած դերի վերաբերյալ նրա մոտեցումը։ Բեկումնային պահԷլինայի փորձառությունը սկսեց էապես փոխվել այն ժամանակ, երբ նա մասնակցեց ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ) և Բնության համաշխարհային հիմնադրամի (WWF) կողմից «Հայաստանի անտառների դիմակայունություն» ծրագրի շրջանակներում կազմակերպված ուսուցողական դասընթացին, որին հաջորդեց գործնական ուսուցումը դաշտային պայմաններում։ Դասընթացը կենտրոնացած էր վայրի հավաքչության կայուն գործելակերպերի, կենսաբազմազանության պաշտպանության և վայրի խոտաբույսերի ու անտառային բույսերի նույնականացման վրա։Մասնակիցներից շատերի, այդ թվում՝ Էլինայի համար, ուսուցողական դասընթացի ամենաարժեքավոր բաղադրիչը գործնական դաշտային աշխատանքն էր։Դասընթացները սահմանափակված չէին միայն տեսական մասով։ Փոխարենը, դրանք անցկացվում էին դաշտային պայմաններում, որտեղ կանայք սովորում էին՝ անմիջականորեն դիտարկելով ու ուսումնասիրելով բույսերը։Այս փորձառությունը նրանց հնարավորություն տվեց տարբերակել նմանատիպ խոտաբույսերը, ճանաչել անվտանգ տեսակները և խուսափել այն բույսերը հավաքելուց, որոնք վտանգավոր են օգտագործման համար։Սա հենց այն պահն էր, երբ Էլինան հասկացավ, որ այն խոտաբույսը, որը նա հավաքել էր որպես երիցուկ իրականում նմանատիպ տեսակ է, որը անվտանգ չէ օգտագործման համար և կարող է առողջական խնդիրներ առաջացնել սխալ կիրառման դեպքում։«Ես միշտ մտածել եմ, որ երիցուկ եմ հավաքում», - ասում է Էլինան: «Դասընթացի ընթացքում իմացա, որ այն ծաղիկը, որը հավաքում էի, իրականում այլ տեսակի խոտաբույս էր, որը միայն արտաքին տեսքով էր նման երիցուկին և այն չի կարելի օգտագործել: Սա ինձ շատ զարմացրեց և օգնեց գիտակցել, թե որքան կարևոր կարող է լինել ճիշտ տարբերակումը»:Այս բացահայտումը բեկումնային էր։ Այն, ինչ նախկինում թվում էր պարզ սեզոնային աշխատանք, այժմ պահանջում էր ավելի մեծ ուշադրություն, խնամք և գիտելիքներ։ Էլինան սկսեց անտառին այլ կերպ վերաբերվել՝ այլևս ոչ թե որպես ծանոթ և կանխատեսելի տարածք, այլ որպես մի միջավայր, որը պահանջում էր գիտելիք ու հարգանք։Վայրի հավաքչության մոտեցումների վերանայումԴասընթացը նաև հնարավորություն տվեց Էլինային խորությամբ հասկանալու կայուն վայրի հավաքի կարևորությունը։ Դասընթացների ընթացքում ներկայացվեց, որ խոտաբույսերի հավաքման եղանակները կարող են անմիջական ազդեցություն ունենալ անտառային կենսաբազմազանության վրա։ Այն դեպքերում, երբ բույսերն արմատախիլ են արվում կամ հավաքվում են մինչև լիարժեք հասունանալը, դրանց վերականգնման հավանականությունը հաջորդ սեզոնին խիստ նվազում է։ Երկարաժամկետ հեռանկարում դա կարող է հանգեցնել անտառներում բույսերի քանակի կրճատմանը՝ դժվարացնելով համայնքների կողմից դրանց շարունակական հավաքումը։Որոշ տեսակներ զգայուն են և կարևոր նշանակություն ունեն էկոհամակարգերի հավասարակշռության պահպանման համար։ Այդ բույսերի գերհավաքը կարող է հանգեցնել տվյալ տարածքից դրանց ամբողջական անհետացմանը՝ ունենալով բացասական հետևանքներ ինչպես կենսաբազմազանության, այնպես էլ այդ ռեսուրսներից կախված կենսամիջոցների համար։Էլինան և մյուս մասնակիցները սովորեցին, թե ինչպես հավաքել խոտաբույսերը՝ առանց բույսերին վնաս հասցնելու։ Նա այժմ գիտի, թե երբ է բերքահավաքի ճիշտ ժամանակը, ինչպես թողնել բույսի մի մասը չվնասված, որպեսզի այն կարողանա կրկին աճել։ Բացի այդ, դասընթացը հնարավորություն տվեց ձեռք բերել գործնական գիտելիքներ այն մասին, թե որ բույսերը պետք է հավաքվեն սահմանափակ քանակությամբ, և որոնք են առավել զգայուն և լրացուցիչ պաշտպանության կարիք ունեն։Գիտելիքը վստահությունը վերածում է փոփոխությանԷլինայի համար այս ուսուցողական դասընթացների և դաշտային աշխատանքների ամենակարևոր արդյունքներից մեկը վստահության զգացողության ամրապնդումն էր։Մինչ դասընթացին մասնակցելը՝ նա հաճախ հիմնվում էր այլոց փոխանցած տեղեկատվության վրա։ Այժմ նա կարողանում է տարբերակել նմանատիպ տեսակները և բացատրել դրանց տարբերություններն ուրիշներին։ Նա այժմ գիտակցում է կայուն բերքահավաքի կարևորությունը՝ ոչ միայն բնության պահպանության, այլև այդ բույսերն օգտագործող մարդկանց առողջության տեսանկյունից։Դասընթացը նաև հնարավորություն ստեղծեց տարբեր համայնքների կանանց միջև կապ հաստատելու և փորձի փոխանակման համար։ Էլինան հանդիպեց այլ կանանց հետ, ովքեր տարիներ շարունակ զբաղվել էին խոտաբույսերի հավաքչությամբ։ Նրանց մի մասն արդեն իսկ մեծ փորձ ուներ, մինչդեռ մյուսները, ինչպես և Էլինան, վերջերս էին սկսել ավելին սովորել կայուն գործելակերպի մասին։ Փորձի փոխանակման արդյունքում նրանք սկսեցին աջակցել միմյանց և միասին ավելին սովորել։Այսօր, երբ Էլինան գնում է անտառ, հաճախ կիսվում է իր ձեռք բերած գիտելիքներով գյուղի այլ կանանց հետ։ Նա բացատրում է, թե ինչպես տարբերակել խոտաբույսերը և ինչու է կարևոր դրանք ուշադիր հավաքել։ Այսպիսով, դասընթացի ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքներն արդեն տարածվում են համայնքում։Տեսանելի ազդեցություն համայնքի վրաԷլինայի պատմությունը ցույց է տվեց, թե ինչպես կարող է շարունակական ուսուցումը հարստացնել ավանդական փորձն ու ամրապնդել առկա գիտելիքները։ Ծրագիրը չի փոխարինում տեղական գործելակերպերը, այլ լրացնում է դրանք՝ ներկայացնելով լրացուցիչ հմտություններ և գիտելիք։ Անվտանգ և վտանգավոր բույսերի տարբերակման, ինչպես նաև պատասխանատու բերքահավաքի հմտությունների ձեռքբերման շնորհիվ՝ Էլինայի նման կանայք կարողանում են կայացնել ավելի ճիշտ և իրազեկված որոշումներ, որոնք նպաստում են ինչպես իրենց կենսամիջոցների ապահովմանը, այնպես էլ անտառների պահպանությանը։Այս ազդեցությունը չի սահմանափակվում մեկ անձով, այլ տարածվում է սահմաններից այն կողմ։ Քանի որ կանայք ամրապնդում են բույսերը տարբերակելու և դրանք պատասխանատու կերպով հավաքելու իրենց կարողությունները, այս գիտելիքները փոխանցվում են ընտանիքների և համայնքների միջև։ Քայլ առ քայլ, սա նպաստում է անտառային ռեսուրսների արժեքի առավել խորը ընկալմանը և դրանց պահպանության կարևորության գիտակցմանը։Էլինայի համար անտառը մնում է այն նույն վայրը, որը նա ճանաչում է դեռ մանկուց, սակայն փոխվել է նրա ընկալումը, այժմ նա ավելի ուշադիր է այն հարցում, թե ինչպես կարող են իր գործողությունները ազդել անտառի ապագայի վրա։Նրա փորձը հստակ ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են ուսուցողական դասընթացները հիմնվել առկա գիտելիքների վրա, ամրապնդել հմտությունները և նպաստել բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործմանը։Այսօր Էլինան շարունակում է քայլել Սարատովկա գյուղի շրջակայքի անտառային արահետներով՝ կիրառելով ինչպես նոր ձեռք բերած, այնպես էլ երկար տարիների ընթացքում ձևավորված իր գիտելիքները՝ նպաստելով, որ այս անտառները պահպանվեն և շարունակեն առողջ և կենսունակ մնալ ապագա սերունդների համար։
1 of 5
Պատմություն
01 ապրիլի 2026
Հայաստանը քայլեր է ձեռնարկում է անտառների դիմակայունությունը բարձրացնելու ուղղությամբ հանուն կայուն ապագայի
Լոռու և Սյունիքի մարզերում՝ Հայաստանի այն երկու տարածաշրջաններում, որոնք հայտնի են իրենց բազմազան լանդշաֆտներով և գյուղական համայնքներով, նոր տնկված ծառերի տնկիներն արդեն արմատավորվում են։ Այս տարածաշրջանների տնկարաններում աճեցված այս ծառերը կնպաստեն այն անտառների վերականգնմանը, որոնք դեգրադացիայի են ենթարկվել տարիների ընթացքում վառելափայտի ինտենսիվ օգտագործման և կլիմայական գործոններով պայմանավորված, ինչը թուլացրել է էկոհամակարգերը և դրանց կողմից կենսական էկոհամակարգային ծառայությունների ապահովման կարողությունները։Այս մարտահրավերներին արձագանքելու նպատակով Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը, ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ) և Կանաչ կլիմայի հիմնադրամի (GCF) աջակցությամբ և Բնապահպանական ծրագրերի իրականացման գրասենյակի ներգրավմամբ նախաձեռնել է «Հայաստանի անտառների դիմակայունություն» ծրագիրը։ Այս նախաձեռնությունը նպատակ ունի ավելացնել անտառածածկ տարածքները 2.5 տոկոսով և նվազեցնել վառելափայտի պահանջարկը առնվազն 30 տոկոսով՝ անդրադառնալով անտառ-էներգիա փոխկապակցվածությանը և միաժամանակ նպաստելով Հայաստանի կլիմայական նպատակների իրականացմանը։Անտառների վերականգնում և էներգետիկ նորարարությունԾրագրի իրականացման չորս տարիների ընթացքում արդեն տեսանելի են արձանագրված արդյունքներն ու առաջընթացը։ Տնկարաններում արտադրվել է ավելի քան 570,000 տնկիներ, իսկ 577.8 հեկտար տարածք արդեն իսկ անտառապատվել է և պատշաճ կերպով պահպանվում է։ Նախագծի ավարտին նախատեսվում է վերականգնել 7,300 հեկտար տարածք, իսկ 2026 թվականին նախատեսվում է իրականացնել տնկարանների ընդլայնումը՝ առաջընթացն էլ ավելի արագացնելու նպատակով։Միևնույն ժամանակ, ծրագիրն ուսումնասիրում է էներգաարդյունավետ փայտե վառարանների այլընտրանքային լուծումներ՝ գյուղական վայրերում տնային տնտեսությունների կախվածությունը վառելափայտից նվազեցնելու համար։ Ներկայումս մշակման փուլում են մի քանի նախատիպեր, որոնք նախատեսված են փայտի սպառումը կրճատելու, բնակարաններում օդի որակը բարելավելու և ջերմոցային գազերի արտանետումները նվազեցնելու համար։ Այս լուծումները՝ անտառապատման և անտառների բարելավման միջոցառումների հետ միասին համադրված, նպաստում են աշխատատեղերի ստեղծմանը, մատչելի էներգիայի հասանելիության բարելավմանը և ամրապնդում գյուղական համայնքների դիմակայունությունը։ Դրանք իրական օրինակներ են այն մասին, թե ինչպես է կլիմայական ֆինանսավորումը շոշափելի օգուտներ բերում մարդկանց և էկոհամակարգերի համար։Անտառների, էներգետիկայի և համայնքների փոխկապակցումԾրագիրն առանձնանում է իր համակցված նախագծմամբ։ Այն համատեղում է անտառապատման միջոցառումները էներգաարդյունավետության բարձրացման և համայնքային ներգրավվածության հետ՝ ապահովելով, որ իրականացվող փոփոխությունները լինեն կայուն և հարմարեցված տեղական կարիքներին։Տեղական ինքնակառավարման կառույցները շարունակաբար ամրապնդվում են, որպեսզի գյուղական վայրերում տնային տնտեսությունները կարողանան ակտիվորեն մասնակցել բնական ռեսուրսների կառավարմանը։Այս մասնակցային մոդելը ձևավորում է պատասխանատվության զգացում և հաշվետվողականություն՝ ստեղծելով համակարգեր, որոնք արդյունավետ աշխատում են ինչպես մարդկանց, այնպես էլ անտառների համար։Գիտելիքների ձևավորումը հանուն դիմակայուն կլիմայական ապագայիԿրթությունը և կարողությունների զարգացումը կարևորագույն նշանակություն ունեն ծրագրի հաջողության համար։Անտառային տնտեսության և կլիմայի վերաբերյալ ուսումնական ծրագրերը թարմացվել են Հայաստանի առաջատար բուհերում և մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում՝ ապագա մասնագետներին զինելով բնական ռեսուրսների կայուն կառավարման համար անհրաժեշտ հմտություններով։ Միաժամանակ նաև իրականացվում են վերապատրաստման ծրագրեր անտառտնտեսության, էներգաարդյունավետության և կլիմայական պայմաններին հարմարվող անտառտնկման ուղղություններով, այս դասընթացները հասանելի են ինչպես ուսանողների, այնպես էլ ոլորտի մասնագետների համար:Քաջարանի, Վանաձորի և Ալավերդու մասնագիտական ուսումնական հաստատությունները համալրվել են ժամանակակից եռակցման սարքավորումներով՝ նպաստելով էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների ոլորտում գործնական ուսուցման բարելավմանը՝ նախապատրաստելով տեխնիկական մասնագետների հաջորդ սերնդին՝ աջակցելու Հայաստանի անցումը դեպի ցածր արտանետումների զարգացում։Վերջապես ավարտին են հասցվել անտառների կայուն կառավարման ազգային ուղեցույցները, իսկ Հայաստանի անտառների մշտադիտարկման և գնահատման համակարգի ձևավորումը գտնվում է մշակման փուլում, որի շրջանակներում մինչ օրս ուսումնասիրվել է 297 անտառային տարածքներ։ Այս տվյալների վրա հիմնված մոտեցումն ամրապնդում է Հայաստանի կարողությունները՝ հետևելու առաջընթացին, հարմարեցնելու ռազմավարությունները և ապահովելու անտառային ռեսուրսների հաշվառման համակարգի զարգացումն ու պահպանումը՝ համապատասխանեցված Կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ Փարիզի համաձայնագրի շրջանակներում ստանձնած պարտավորություններին։Ինչու՞ է այս հարցը կարևոր Հայաստանի կլիմայական նպատակների իրականացման համար«Հայաստանի անտառների դիմակայունություն» ծրագիրը վերաիմաստավորում է անտառային կառավարման մոտեցումները՝ համադրելով անտառապատումն էներգաարդյունավետության և համայնքների հզորացման հետ։ Վառելափայտի պահանջարկի նվազեցման, դեգրադացված տարածքների վերականգնման և կառավարման բարելավման միջոցով՝ ՊԳԿ-ն և գործընկերներն աջակցում են Հայաստանի Հանրապետությանը՝ կառուցելու ցածր արտանետումներով և կլիմայական փոփոխությունների նկատմամբ դիմակայուն ապագա։Մինչ Հայաստանը շարժվում է դեպի 2029 թվականը, այդ ընթացքում գրանցված առաջընթացը կգնահատվի ոչ միայն տնկված հեկտարներով կամ բաշխված վառարանների քանակով, այլ նաև գյուղական վայրերում տնային տնտեսությունների դիմակայունությամբ և անտառային էկոհամակարգերի առողջությամբ։Համայնքների և անտառների համատեղ բարգավաճման տեսլականն այժմ արդեն իսկ արմատավորվում է Լոռու և Սյունիքի մարզերում՝ յուրաքանչյուր տնկիի հետ մեկտեղ։
1 of 5
Պատմություն
30 մարտի 2026
Հինգ կանայք և նրանց ստեղծած բարիքի տունը Լալվար լեռան լանջին
Տասնամյակներ շարունակ կանայք բարձրանում էին այս բլուրները՝ վայրի խոտաբույսեր, հատապտուղներ և մասուր հավաքելու համար։ Տանը նրանք խնամքով չորացնում էին այդ խոտաբույսերը՝ վերածելով դրանք մուրաբաներով լի տարրաների, բուսական թեյերի կապոցների և չրերի փոքրիկ պարկերի։ Սա հանգիստ, աննկատ աշխատանք էր։ Աշխատանքը կատարվում էր խոհանոցի սեղանների շուրջ և բակերում։ Այն իր մեջ կրում էր գիտելիք և հմտություն, սակայն չուներ ո՛չ ապրանքանիշ, ո՛չ իրացում շուկայում, ո՛չ ճանաչում։2024 թվականին իրավիճակը սկսեց փոխվելԱրփենիկ Դարչինյանը վերաիմաստավորեց այն ամենը, ինչ կանայք միշտ արել էին, և այդ գործում տեսավ ավելին, քան պարզապես զբաղմունք։ Նա տեսավ ներուժ, տեսավ ապագա․ և, որ ամենակարևորն է, նա հասկացավ, որ պարտադիր չէ, որ ավանդույթը փոքր շրջանակում պահպանվի։Նա միավորեց ևս չորս կանանց։ Տարբեր կենսափորձ և hմտություններ ունեցող, սակայն մեկ ընդհանուր նպատակի շուրջ համախմբված կանանց։ Նրան միացան Անահիտ Հովհաննիսյանը, Շուշաննա Քամալյանը, Արմենուհի Հովհաննիսյանը և Ելենա Դարչինյանը։ Այն, ինչ նախկինում առանձին տնային նախաձեռնություններ էին, աստիճանաբար վերածվեց համատեղ տեսլականի։ՄԱԿ Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ) աջակցությամբ «Տեղական դերակատարների զորեղացում հանուն զարգացման Լոռու և Տավուշի մարզերում» ծրագրի շրջանակներում, որը ֆինանսավորվում է Եվրոպական Միության կողմից և իրականացվում է ՊԳԿ-ի և ՄԱԶԾ-ի կողմից, կանայք պաշտոնապես հիմնադրեցին «Բարիքի տուն» անվանումը կրող կանանց ասոցիացիան։«Մենք բոլորս տարբեր ենք, տարբեր մասնագիտություններ և կենսափորձ ունենք,– ասում է Արփենիկը,– սակայն մեզ միավորում է մեկ ընդհանուր տեսլականը»։Սակայն սկիզբն ամենևին էլ հեշտ չէր։Վստահությունը՝ նախքան բիզնեսի ստեղծումըՄինչ ուժերը միավորելը, յուրաքանչյուր կին անցել էր իր սեփական ճանապարհը։ Ոմանք դպրոցների ուսուցիչներ էին, մյուսներն աշխատում էին զբոսաշրջության, մեղվաբուծության և հյուրընկալության ոլորտներում։ Ինքը՝ Արփենիկը, նախկինում աշխատում էր որպես Լոռու մարզի համակարգող Հայ երիտասարդ կանանց ասոցիացիայում, որտեղ անցկացվող բիզնես դասընթացներն օգնել են նրան ձևավորել առաջնորդության և ձեռնարկատիրական տեսլականը։Երբ Արփենիկն առաջին անգամ խոսեց միավորվելու գաղափարի մասին, շատ կանայք տատանվում էին։ Նրանք չէին ցանկանում կիսվել իրենց արտադրանքով, մյուս կողմից էլ հնարավոր օգուտներն անմիջապես տեսանելի չէին։ Բնականաբար, վստահությունը մեկ օրում չի կարող ձևավորվել։«Այդ գործընթացը գրեթե մեկ տարի տևեց», - հիշում է Արփենիկը։ «Հանդիպումներ, քննարկումներ, կասկածներ, և ապա աստիճանաբար համագործակցություն»։Քայլ առ քայլ փոփոխությունները սկսվեցին, Նրանք համայնքային կենտրոնում տարածք ձեռք բերեցին, ստացան ջրօգտագործման թույլտվություն, ծառեր տնկեցին, ստեղծեցին իրենց ֆեյսբուքյան էջը՝ գյուղատնտեսական զբոսաշրջությունը ներկայացնելու և տեղական արտադրանքը խթանելու նպատակով։Կանայք սկսեցին ներկայացնել և վաճառել չրեր, մեղր, բուսական թեյեր և մուրաբաներ։ Այն, ինչ ժամանակին մնում էր միայն խոհանոցների սահմաններում, աստիճանաբար սկսեց տարածվել նաևԱխթալայից դուրս։Եվ ապա տեղի ունեցավ ջրհեղեղը2024 թվականի մայիսին, երբ Դեբեդ գետը դուրս եկավ իր հունից, ճանապարհները կտրվեցին, իսկ բերքը կորցրեցինք։ Կանայք կորցրեցին իրենց տատիկի այգու թթենու բերքը։ Շատերի համար սա կարող էր դառնալ վերջակետը։ «Մենք շարունակեցինք նույն տեմպով», - ասում է Արփենիկը։ «Մոտիվացիան ոչ մի պահ չի անհետացել»։Չնայած այն փաստին, որ ջրհեղեղը զգալի անախորժություններ առաջ բերեց, այն չխանգարեց նրանց նպատակին՝ Ախթալայում դրական փոփոխություններ իրականացնելու ձգտմանը։ Ընդհակառակը, այս փորձառությունն էլ ավելի ամրապնդեց իրենց համայնքի համար ավելի դիմակայուն ապագա կառուցելու նրանց հանձնառությունը։Ավելին, քան պարզապես բերքահավաքԿանայք չեն սահմանափակվել միայն արտադրությամբ։ Նրանք գյուղատնտեսությունը կապել են նաև զբոսաշրջության հետ։ Մշակել են տուրիստական փաթեթներ, ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային զբոսաշրջիկների համար և ներկայացրել դրանք Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության կողմից կազմակերպված B2B միջոցառման ընթացքում։Այսօր հյուրերը գալիս են Ախթալա ոչ միայն համտես իրականացնելու այլև՝ փորձառություն ստանալու համար։«Բարիքի տունը» առաջարկում է Լալվարի լանջերին հավաքված խոտաբույսերից պատրաստված թեյեր, ինչպես նաև գյուղատնտեսության փորձառություններ։ Այն, ինչ նախկինում փոքրիկ պահեստ էր, այժմ վերածվել է կենսունակ տարածքի, որտեղ պատրաստվում են մուրաբաներ, պահածոներ և չրեր։Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության աջակցությամբ՝ «Բարիքի տուն» կանանց միավորումը պաշտոնական ավանդույթը վերածեց կառուցվածքային գյուղական փորձի:Անտառներից խոտաբույսերի և հատապտուղների կայուն հավաքը կազմակերպելով և իրենց գյուղատնտեսական գործունեությունը զբոսաշրջության հետ կապելով՝ կանայք ստեղծեցին տեղական ձեռնարկություն, որը եկամուտ է ապահովում համայնքի ներսում:Բնական պաշարները խնամքով հավաքվում, վերամշակվում են տեղական մակարդակում և այցելուներին ներկայացվում որպես ավանդույթների վրա հիմնված բարձրորակ արտադրանք:Խոտաբույսերը նույնն են, լեռները ևս նույնն են, բայց Ախթալայում ինչ-որ բան վստահաբար փոխվել է։ Կանայք, ովքեր մի ժամանակ լուռ աշխատում էին փակ դռների հետևում, այժմ աշխատում են կողք կողքի և ձևավորում իրենց և իրենց քաղաքի ապագան:
1 of 5
Պատմություն
24 փետրվարի 2026
Դիվանագիտությունը Հայաստանի լեռներում
2026 թվականի փետրվարի 21-ին Հայաստանում տարբեր երկրների դիվանագետներ, ՄԱԿ-ի և այլ միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ հավաքվել էին «Մայլեռ մաունթին ռեզորթ» լեռնադահուկային հանգստի գոտում՝ առաջին անգամ «դիվանագիտական» Ձմեռային խաղերին մասնակցելու համար։ Ավելի քան 130 մասնակից, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի, Հնդկաստանի և Չեխիայի դեսպանատների, ՄԱԿ-ի, Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի, Հայաստանում ԵՄ առաքելության, մի շարք տարածաշրջանային զարգացման բանկերի և կառավարության գործընկերների ներկայացուցիչներ միացել էին խաղերին։Միջոցառումը ոչ պաշտոնական էր․ չկային բանակցային սեղաններ, հայտարարություններ և պաշտոնական օրակարգեր։ «Ներկայիս անորոշ աշխարհում, միավորվելու պարզ գործողությունն ավելի կարևոր է, քան երբևէ: Այսպիսի ոչ ֆորմալ, մարդկային միջավայրերը նպաստում են այն հարաբերությունների պահպանմանը, որոնցից կախված է բազմակողմ համագործակցությունը», - ասում է ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Ֆրանսուազ Ժակոբը:
1 of 5
Պատմություն
09 դեկտեմբերի 2025
ՄԱԿ-ի գրասենյակը նշեց հաշմանդամություն ունեցող անձանց միջազգային օրը
Միջոցառումը միավորեց հաշմանդամություն ունեցող անձանց կազմակերպությունների և ՄԱԿ-ի հայաստանյան գործակալությունների ներկայացուցիչներին՝ «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց ներառական հասարակության խթանում՝ հանուն սոցիալական առաջընթացի» խորագրի ներքո:Բացման խոսքում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Ֆրանսուազ Ժակոբն ընդգծեց, որ Հաշմանդամություն ունեցող անձանց միջազգային օրը կոչ է անում գործել: Նա վերահաստատեց ՄԱԿ-ի հանձնառությունը հաշմանդամություն ունեցող անձանց կազմակերպությունների հետ կանոնավոր խորհրդակցություններ անցկացնելու և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքներն առաջ մղելու հարցում, որը կամրագրվի նաև Հայաստան-ՄԱԿ կայուն զարգացման համագործակցության 2026-2030 թվականների շրջանակային փաստաթղթում: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ներկայացուցչի տեղակալ Սիլվիա Մեստրոնին ընդգծեց երկխոսության կարևորությունը՝ որպես ներառական համայնքներ կառուցելու հիմքեր: Պանելային քննարկման ընթացքում մասնակիցներն անդրադարձան քաղաքականությունների բարեփոխումների և իրականության միջև եղած բացերին: Մասնակիցներն ընդգծեցին հաշմանդամության վերաբերյալ օրենսդրության իրականացման, ծառայությունների հասանելիության ապահովման, ներառական կրթության խթանման և զբաղվածության հնարավորությունների ընդլայնման հարցում առկա մշտական մարտահրավերները: Ելույթ ունեցողները շեշտեցին առաջընթացի արագության, շահագրգիռ կողմերի միջև ավելի ամուր համագործակցության և որոշումների կայացման գործընթացներում հաշմանդամություն ունեցող անձանց բովանդակային մասնակցության անհրաժեշտությունը:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի, ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի, Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության և ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի ներկայացուցիչները ներկայացրին հաշմանդամություն ունեցող անձանց ներառման խթանմանն ուղղված շարունակական նախաձեռնությունները։Միջոցառումն ավարտվեց հաշմանդամություն ունեցող անձանց ստեղծագործականությանը նվիրված մշակութային ծրագրով։ Ծրագրում ներառված էին լսողության խնդիրներ ունեցող երեխաների հատուկ կրթական համալիրի երգչախումբը, «Հավասար իրավունքներ և հավասար հնարավորություններ» ՀԿ-ի ներկայացուցիչ Հասմիկ Փելեշյանի ելույթը և երիտասարդ նկարիչ Ջիմ Հովհաննիսյանի արվեստի ցուցահանդեսը։
1 of 5
Մամուլի հաղորդագրություն
01 մայիսի 2026
Մեկնարկ տրվեց անտառների ազգային մոնիթորինգի և գնահատման համակարգի հիմնադրմանը՝ Հայաստանի կլիմայական դիմակայունությունն ու կայուն զարգացումն ամրապնդելու նպատակով
Ծրագիրը ֆինանսավորվում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության (SDC) կողմից և իրականացվում է ՊԳԿ-ի կողմից՝ ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի հետ համագործակցությամբ։Հայաստանի անտառները, որոնք զբաղեցնում են երկրի ընդհանուր տարածքի մոտավորապես 11 տոկոսը, կենսական նշանակություն ունեն կենսաբազմազանության պահպանման, կլիմայի կարգավորման և գյուղական բնակչության կենսապահովման համար։ Այնուամենայնիվ, շրջակա միջավայրի նկատմամբ տասնամյակներ շարունակ իրականացվող կործանարար գործողությունները, այդ թվում վառելափայտի ոչ կայուն օգտագործումը, հողերի դեգրադացիան և կլիմայի փոփոխությունը, հանգեցրել են էկոհամակարգերի զգալի վատթարացման։ Երկրի տարածքի գրեթե 80 տոկոսում նկատվում են անապատացման նշաններ, մինչդեռ կլիմայական փոփոխության աճը շարունակում է խորացնել ռիսկերն ինչպես էկոհամակարգերի, այնպես էլ դրանցից կախված համայնքների համար։Տվյալների բացերի լրացում՝ ազգային մոնիթորինգի համակարգի միջոցովՀիմնական մարտահրավերներից մեկը վստահելի և արդիական անտառային տվյալների բացակայությունն է։ Հայաստանը 1980-ական թթ․ ի վեր չի իրականացրել անտառների ամբողջական հաշվառում (NFI), իսկ ինչ էլ որ կատարվել է, հիմնված է եղել հիմնականում անտառտնտեսության տվյալների ոչ արդիական հաշվառման մեթոդների, իսկ վերջին տարիներին նաև արբանյակային պատկերների վրա։Արդիական տեղեկատվության պակասը սահմանափակել է երկրի կարողությունները՝ ապացույցների վրա հիմնված քաղաքականություններ մշակելու և կլիմայական ու բնապահպանական խնդիրներին արդյունավետ արձագանքելու համար։ Նոր ստորագրված սույն ծրագիրը նպատակ ունի հաղթահարել այս կարևոր բացը՝ ձևավորելով անտառների ազգային մոնիթորինգի և գնահատման (NFMA) վստահելի համակարգ, ինչպես նաև իրականացնել անտառների ազգային հաշվառման պարբերական փուլերը։ Դաշտային տվյալների հավաքագրման համադրումը ժամանակակից տեխնոլոգիաների հետ, ինչպիսիք են, օրինակ՝ հեռահար զոնդավորումը և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերը (GIS), հնարավորություն կընձեռի ստանալ ճշգրիտ և համապարփակ տվյալներ անտառային ռեսուրսների վերաբերյալ՝ ներառյալ անտառածածկույթը, անտառների առողջության վիճակը, կենսաբազմազանությունը և ածխածնի կլանումը։Կարևոր է նշել, որ ծրագիրը հանդիսանում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության (SDC) կողմից ֆինանսավորվող «Հայաստանում անտառների վերականգնում և կլիմայի փոփոխություն» (FORACCA) ծրագրի բաղադրիչ, որն աջակցում է համայնքային հողերում անտառապատման աշխատանքներին և խթանում է կլիմայական առումով խելամիտ անտառային կառավարման գործելակերպերը։ Այն նաև լրացնում է ՄԱԿ Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ) կողմից իրականացվող «Հայաստանում անտառների դիմակայության բարձրացում՝ մեղմացման միջոցառումների շնորհիվ հարմարեցման և գյուղական վայրերում կանաչ տարածությունների ընդլայնման միջոցով» ծրագիրը՝ միասին նպաստելով Հայաստանում անտառների վերականգնման, մոնիթորինգի և կայուն անտառային կառավարման ավելի համակարգված և ինտեգրված մոտեցման ձևավորմանը։Անցում մարտահրավերներից դեպի լուծումներԱնտառների ազգային մոնիթորինգի համակարգի ստեղծումը կարևոր անցում է դեպի ավելի ներառական և վստահելի շրջանակ՝ անտառային ռեսուրսների մասին ընկալման և կառավարման համար։ Այն կնպաստի անտառային տվյալների հասանելիությանը և որակի բարելավմանը, կաջակցի ապացույցների վրա հիմնված որոշումների կայացմանը և կամրապնդի երկրի կարողությունները՝ բնապահպանական մարտահրավերներին և կլիմայական փոփոխությունների հետ կապված ռիսկերին ժամանակին և արդյունավետ արձագանքելու համար։ Ստորագրման արարողությանը հաջորդեց ողջույնի խոսք Հայաստանի Հանրապետության շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ Արամ Մեյմարյանի կողմից, ով ընդգծեց․«Անտառների ազգային մոնիթորինգի և գնահատման համակարգի ստեղծումը կարևորագույն քայլ է Հայաստանի համար։ Վստահելի տվյալները մեզ հնարավորություն կտան կայացնել տեղեկացված որոշումներ, նպատստել անտառների կայուն կառավարմանը և առավել արդյունավետ կերպով արձագանքել կլիմայի փոփոխության մարտահրավերներին»։Հայաստանում Շվեյցարիայի դեսպան Անդրեա Բարբարա Բաումանն ընդգծեց գործընկերության նշանակությունն ու դրա երկարաժամկետ ազդեցությունը․««Հայաստանում անտառների վերականգնում և կլիմայի փոփոխություն» ծրագրի միջոցով Շվեյցարիան աջակցում է Հայաստանին՝ կլիմայական գիտելիքների ամրապնդման, անտառային քաղաքականության և կառավարման գործելակերպերի բարելավման, ինչպես նաև կլիմայական ծառայությունների զարգացման ուղղությամբ։ Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության հետ այս համագործակցությունը ռազմավարական ներդրում է՝ աջակցելու Հայաստանին առավել կայուն և կլիմայական առումով դիմակայուն ապագայի ուղղությամբ առաջ շարժվելու համար, ինչպես նաև կատարելու միջազգային կլիմայական պարտավորությունները՝ Փարիզի համաձայնագրի և ՄԱԿ-ի կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի շրջանակներում»։Հայաստանում Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ) ներկայացուցիչ Ռայմունդ Յելեն ընդգծեց․«Ծրագրի շրջանակներում ՊԳԿ-ն Հայաստանին է փոխանցում անտառների մոնիթորինգի և հաշվառման համակարգերի ոլորտում կուտակված գլոբալ փորձառությունը՝ աջակցելու երկրին ամուր ազգային կարողությունների ձևավորման և վստահելի տվյալների համակարգի հաստատման գործում, որը կուղղորդի քաղաքականությունների մշակմանը և կնպաստի Կայուն զարգացման նպատակների իրականացմանը»։ Տվյալների համակարգերի ամրապնդումից բացի, ծրագիրը նաև կնպաստի ազգային կարողությունների զարգացմանը՝ աջակցելով Անտառների ազգային մոնիթորինգի մասնագիտացված ստորաբաժանման ստեղծմանն ու գործունեությանը։ Վերապատրաստման ծրագրերը, դաշտային աշխատանքները և գիտելիքի փոխանակման միջոցառումները կապահովեն, որ ազգային կառույցները երկարաժամկետ հեռանկարում կարողանան ինքնուրույն և կայուն կերպով իրականացնել անտառների մոնիթորինգի գործընթացները։ Այս համատեքստում կարևոր դերակատարում կունենա Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնը՝ ապահովելով նախաձեռնության շարունակականությունը ծրագրի ավարտից հետո։Համակարգը նաև կիրականացնի անտառվերականգնման, անտառապատման և ագրոանտառային գործունեությունների մոնիթորինգ ամբողջ երկրի տարածքում՝ տրամադրելով կարևոր վերլուծական տվյալներ դրանց արդյունավետության վերաբերյալ ինչպես նաև աջակցելով հարմարվողական կառավարմանը։ Այն կնպաստի ապօրինի անտառահատումների դեմ պայքարին, էկոհամակարգերի դիմակայունության բարձրացմանը և անտառային ռեսուրսների, այդ թվում՝ ոչ փայտային անտառային արտադրանքի, կայուն օգտագործման խթանմանը։
1 of 5
Մամուլի հաղորդագրություն
26 մարտի 2026
Երևանում անցկացվում է ծխախոտի դեմ պայքարի և հանրային առողջապահության խթանմանը նվիրված միջազգային հանդիպում
Մարտի 25-ից 27-ին անցկացվող եռօրյա հանդիպումը կազմակերպել է ԱՀԿ ծխախոտի դեմ պայքարի շրջանակային կոնվենցիայի քարտուղարությունը՝ ԱՀԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի հետ համագործակցությամբ։ Հանդիպմանը մասնակցում են կոնվենցայի մասնակից երկրների ներկայացուցիչներ, ԱՀԿ փորձագետներ և գործընկերներ։ Միջոցառման նպատակն է գնահատել առաջընթացը, հասցեագրել կիրարկման հետ կապված մարտահրավերները և սահմանել առաջնահերթություններ ծխախոտի դեմ պայքարի շրջանակում ազգային մակարդակով իրականացվելիք գործողությունների համար։ Հանդիպումն անցկացվում է Հայաստանում՝ ի ճանաչումն երկրի կողմից ծխախոտի դեմ պայքարի ոլորտում արձանագրած առաջընթացի՝ «ԾՊՇԿ 2030» ծրագրի աջակցությամբ։«Ծխախոտի դեմ պայքարի և առհասարակ առողջ կենսակերպի մշակույթի ձևավորման քաղաքականությունը մեր Կառավարության և մասնավորապես Առողջապահության նախարարության համար առաջնահերթություն է: Օրենքի ընդունման ընթացքը բավականին դժվար էր, բայց ես ուրախ եմ, որ քաղաքական կամքն օգնեց մեզ առաջ շարժվելու: Այսօր նոր տեխնոլոգիաները, ծխախոտային և նիկոտին պարունակող արտադրանքների մարքեթինգի նոր ձևերը հատկապես թիրախավորում են երեխաներին ու դեռահասներին, և մեր համատեղ պատասխանատվությունն է գտնել արդյունավետ ուղիներ՝ նրանց, ինչպես նաև ամբողջ բնակչության առողջությունը պահպանելու համար։ Այս համատեքստում ծրագիրը ծառայում է որպես կենսական կարևորության հենարան՝ բնակչությանը ծխախոտի վնասներից պաշտպանելու և դրանով իսկ կայուն զարգացմանը նպաստելու համար», - ողջունելով ներկաներին նշել է առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը։«ԾՊՇԿ 2030» ծրագիրն ԱՀԿ-ի Ծխախոտի դեմ պայքարի շրջանակային կոնվենցիայի քարտուղարության առաջատար զարգացման աջակցության նախաձեռնությունն է։ Նախաձեռնության շրջանակում աջակցություն է տրամադրվում ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրներին ԱՀԿ ԾՊՇԿ-ի՝ աշխարհում առաջին հանրային առողջության վերաբերյալ միջազգային համաձայնագրի շրջանակում ծխախոտի դեմ պայքարի ապացուցահեն գործողությունների իրականացման հարցում։ Նախաձեռնության նպատակն է նվազեցնել ծխախոտի օգտագործման տնտեսական, սոցիալական, բնապահպանական և առողջապահական հետևանքները՝ միաժամանակ նպաստելով կայուն զարգացման նպատակներին։«Ծխախոտի օգտագործման առողջապահական, տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական հետևանքների հաղթահարումը պահանջում է շարունակական հանձնառություն և կուռ համագործակցություն։ «ԾՊՇԿ 2030» ծրագրի միջոցով աշխարհի տարբեր երկրներ հնարավորություն են ունեցել համագործակցել, միմյանց ներկայացնել գործնական լուծումներ և համապատասխան քաղաքականություններ մշակել՝ ուղղված ծխախոտի օգտագործման համաշխարհային համաճարակին վերջ տալուն»,- նշել է ԱՀԿ ԾՊՇԿ քարտուղարության ղեկավարի պաշտոնակատար Էնդրյու Բլեքը։ Հանդիպման ընթացքում մասնակից երկրները կքննարկեն ծխախոտի դեմ պայքարի ազգային ծրագրերի իրականացման առաջընթացը, կներկայացնեն քաղված դասերը և կսահմանեն ապագա գործողությունների առաջնահերթությունները։ Քննարկումների ընթացքում կշեշտադրվեն այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են՝ քաղաքականության մշակման հիմնական ոլորտները, ներառյալ ծխախոտային նոր արտադրատեսակների կարգավորումը, ծխախոտի դեմ պայքարի օրենքների կիրարկումը, փաթեթավորման վրա առողջության վերաբերյալ նախազգուշացումներ զետեղելու առավելությունները և ապօրինի առևտրի դեմ պայքարի միջոցառումները։Որպես 2020 թվականից «ԾՊՇԿ 2030» ծրագրի մասնակից՝ Հայաստանը կներկայացնի իր ազգային փորձը, ներառյալ օրենսդրական փոփոխությունների համատեքստում առաջընթացը և կիրարկման ջանքերը։ Ծխախոտային արտադրատեսակների և դրանց փոխարինիչների օգտագործման հետևանքով առողջությանը հասցվող վնասի նվազեցման և կանխարգելման մասին 2020թ․ ՀՀ օրենքով խստացվել են ծխից զերծ միջավայրեր ստեղծելու ուղղությամբ միջոցառումները, գովազդի սահմանափակումները, փաթեթավորմանը և մակնշմանը ներկայացվող պահանջները, ներդրվել են ծխելը դադարեցնելուն աջակցող միջոցառումներ և ծխախոտի հարկման նոր մեխանիզմներ։«Ծխախոտի դեմ պայքարի հարցում Հայաստանի շարունակական ջանքերը գնահատելի են։ «ԾՊՇԿ 2030» նախաձեռնության միջոցով հանձնառությունները կոնկրետ գործողությունների վերածելով՝ երկիրը հստակ ուղի է հարթում դեպի ավելի առողջ ապագա և պաշտպանում է գալիք սերունդներին»,- բացման արարողության ժամանակ նշել է ՀՀ-ում ԱՀԿ-ի ներկայացուցիչ դոկտոր Սիդարթա Դատտան։2027 թվականին Հայաստանը նաև հյուրընկալելու է ԱՀԿ-ի Ծխախոտի դեմ պայքարի շրջանակային կոնվենցիայի Կողմերի համաժողովի և Ծխախոտային արտադրատեսակների ապօրինի առևտրի վերացման մասին արձանագրության Կողմերի հանդիպման հաջորդ նիստերը՝ այդպիսով երկիրը դիրքավորելով որպես ծխախոտի դեմ պայքարի խթանման համաշխարհային գործողությունների կենտրոն։Հանդիպումը նաև կծառայի որպես հարթակ 2026 թվականի աշխատանքային ծրագրերը ձևավորելու համար, որի շրջանակում երկրները կսահմանեն առաջնահերթություններ, համաձայնության կգան կոնկրետ գործողությունների շուրջ և կամրապնդեն գործընկերությունը համագործակցության և գիտելիքների փոխանակման միջոցով։«ԾՊՇԿ 2030» նախաձեռնությունը ծխախոտի օգտագործման կրճատմանն ուղղված ավելի լայն համաշխարհային ջանքերի մի մասն է։ Ծխախոտի օգտագործումը, որը տարեկան ավելի քան 7 միլիոն մարդկյային կյանք է խլում, կանխարգելելի մահերի հիմնական պատճառներից մեկն է։ԱՀԿ ԾՊՇԿ-ի և «ԾՊՇԿ 2030» ծրագրի վերաբերյալ լրացուցիչ տեղեկությունների համար՝ https://fctc.who.int/convention/development-assistance/fctc-2030
1 of 5
Մամուլի հաղորդագրություն
17 մարտի 2026
Դպրոցական սննդի միջազգային օր
Այս տարի հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրան, թե ինչպես է առողջ դպրոցական կերակուրն ընդլայնում սննդի սահմանները՝ դիտարկվելով որպես ներդրում եկամտաբեր մարդկային կապիտալի ձևավորման գործում, ստեղծելով տեղական աշխատատեղեր և բարձրացնելով կլիմայի նկատմամբ դիմակայունությունը։ Միջոցառմանը բարձր մակարդակով ներկայացված էր ՀՀ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը՝ ՀՀ կառավարությունում ՊՀԾ-ի հիմնական գործընկերը, որը ստանձնել է մարզերում «Դպրոցական սնունդ» ծրագրի հետագա ընթացքի պատասխանատվությունը, և Հայաստանում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատունը՝ «Դպրոցական սնունդ» ծրագրի հիմնական դոնորը։ Հյուրերի թվում էին նաև ՊՀԾ միջազգային գործընկերներ և տեղական քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններ։ Նրանց մասնակցությունը ևս մեկ անգամ վկայում է ներպետական և միջազգային մակարդակներում ձևավորված հանձնառության մասին՝ ուղղված Հայաստանի երեխաների սննդառության բարելավմանը և դպրոցական սննդի համակարգին աջակցությանը։«Դպրոցական սնունդը հանրային քաղաքականության ազդեցիկ, ռազմավարական ուղղություն է», - իր խոսքում նշեց ՄԱԿ ՊՀԾ հայաստանյան գրասենյակի տնօրեն և ներկայացուցիչ Լեյլա Մելիուն։ «Ապահովելով սննդարար կերակուրներ՝ մենք խթանում ենք սերունդների առողջ ապագան և աջակցում տեղական գյուղատնտեսությանը»։2010թ․-ին ծրագրի սկզբնավորումից ի վեր՝ ՊՀԾ-ն համագործակցել է ՀՀ կառավարության հետ՝ Ռուսաստանի Դաշնության ֆինանսավորմամբ, կայուն, պետական տնօրինմամբ դպրոցական սննդի ծրագիր մշակելու ուղղությամբ։ 2023թ․հունվարին ՊՀԾ-ն ավարտեց 10 մարզերում «Դպրոցական սնունդ» ծրագրի հանձնումը Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանը, և այժմ 1-4-րդ դասարանների համար ամենօրյա տաք սնունդը ֆինանսավորվում է պետական բյուջեից։ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի փոխնախարար Արաքսյա Սվաջյանն իր ողջույնի խոսքում նշեց.«Մեր երկրում իրականացվող «Դպրոցական սնունդ» ծրագիրը համարվում է օրինակելի, քանի որ ունի գյուղատնտեսական բաղադրիչ, որով տարբերվում է բազմաթիվ այլ երկրներում իրականացվող ծրագրերից: Այս բաղադրիչի շրջանակում հնարավորություն ունենք դպրոցներում նոր ենթակառուցվածքներ ստեղծել՝ հիմնելով ջերմատներ, ինտենսիվ այգիներ, տաք սննդի խոհանոցային ենթակառուցվածքներ, որոնք նաև ուսումնական միջավայրեր են հանդիսանում։ Այս ենթակառուցվածքները կարևոր են նաև գյուղատնտեսությունն ուսումնասիրելու, երեխաների մոտ առողջ սնվելու գիտելիքներ, կարողություններ, հմտություններ ձևավորելու, ինչպես նաև մասնագիտական կողմնորոշման առումներով»:«Առողջ սննդի շաբաթվա» հյուրերը հետևում էին, թե ինչպես են չորրորդ դասարանցիները ներգրավվում ժամանցային բաղադրիչներով ուսումնական գործընթացում, մինչդեռ ավագ դասարանների աշակերտներն աջակցում էին ուսուցիչներին որպես առողջ սննդի գծով օգնականներ: Ողջ ծրագիրը թե՛ գործնական և թե՛ ստեղծագործական ուղղվածություն ուներ, և միավորեց բոլորին՝ սովորելու, ուսումնասիրելու և խմբային աշխատանքով զբաղվելու համար: Յուրաքանչյուր թեմատիկ դաս խրախուսում էր երեխաներին բացահայտել սննդի խմբերը, խոսել այն մասին, թե ինչից է կազմված հավասարակշռված կերակուրը և հասկանալ, թե ինչպես է իրենց կերած սնունդը խաղալու, սովորելու և աճելու էներգիա ապահովում:««Դպրոցական սնունդ» ծրագրի իրականացման հայաստանյան ուղին կայուն զարգացման օրինակելի մոդել է աշխարհի համար», - նշեց ՄԱԿ ՊՀԾ հայաստանյան գրասենյակի տնօրեն և ներկայացուցիչ Լեյլա Մելիուն։ «Միջազգային աջակցության մոդելից անցում կատարելով դեպի պետական տնօրինմամբ իրականացվող ծրագրի՝ Հայաստանը ներդրումներ է կատարում իր ամենաթանկարժեք ռեսուրսի՝ իր երեխաների մեջ՝ ապահովելով, որ նրանք ունենան սովորելու, աճելու և բարգավաճելու համար անհրաժեշտ սնունդը։ Անցյալ ամիս Հռոմում ՊՀԾ-ի 2026-2030թթ Հայաստանի ռազմավարական ծրագրի ընդունմամբ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն բանի վրա, որ ոչ մի երեխա անտեսված չմնա։ Սա ներառում է Երևանի համար դպրոցական սննդի տեղայնացված ծրագիր մշակելու շարունակական ջանքերը, որից կօգտվի ևս 40,000 երեխա»։ՀՀ-ում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը շնորհավորեց Դպրոցական սննդի միջազգային օրվան նվիրված միջոցառման բոլոր մասնակիցներին։ Նա նշեց, որ Ռուսաստանը տարիներ շարունակ զգալի ներդրում է ունեցել Հայաստանում կայուն դպրոցական սննդի համակարգի ստեղծմանն ու զարգացմանն ուղղված միջազգային ծրագրերի իրականացման գործում։ Դեսպանը նշեց, որ 2010-2024թթ Ռուսաստանի Դաշնությունը ֆինանսավորել է ծրագրի 4 փուլ՝ ընդհանուր առմամբ մոտ 43 միլիոն ԱՄՆ դոլար, որի շնորհիվ հանրապետության 10 մարզերի հայ դպրոցականները ստանում են բարձրորակ տաք սնունդ, ստեղծվել են լրացուցիչ աշխատատեղեր, իսկ դպրոցների աշխատակիցներին տրամադրվել են մասնագիտական վերապատրաստման հնարավորություններ։«Առողջ սննդի շաբաթն» ընդգծում է երեխաների սննդի մեջ ներդրումներ կատարելու կարևորությունը՝ որպես ուսուցման և ապագա զարգացման հիմք, և հիշեցնում է, որ «Դպրոցական սննդի» ծրագրում ներդրված յուրաքանչյուր դրամը կարող է հինգ տարվա ընթացքում մինչև 7.1 դրամ եկամուտ ապահովել՝ երեխաների առողջության, կրթության և ապագա արտադրողականության միջոցով։ Օգտվելով առիթից, որ Հայաստանում նշվում է Դպրոցական սննդի միջազգային օրը, մենք՝ գործընկերներս, վերահաստատում ենք մեր հանձնառությունը՝ ամրապնդելու ազգային մակարդակով տնօրինվող դպրոցական սննդի համակարգերը և ներդնելու սննդի վերաբերյալ կրթությունը ամենօրյա ուսուցման մեջ։ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի մասինՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիրը (ՊՀԾ) Հայաստանում գործում է 1993թ․-ից: Ներկայումս նրա ուշադրության կենտրոնում է գտնվում ազգային պարենային անվտանգության ամրապնդումը, արտակարգ իրավիճակների նկատմամբ դիմակայունության բարձրացումը և կառավարությանը մինչև 2030թ․սովի վերացմանը հասնելու գործում աջակցությունը: Պարենի համաշխարհային ծրագիրն աշխարհում առաջատար մարդասիրական կազմակերպություն է, որն իրականացնում և աջակցում է դպրոցական սննդի ծրագրերին: Այս նախաձեռնություններն այժմ ճանաչվում են որպես աշխարհի ամենաարդյունավետ սոցիալական անվտանգության ցանցերից մեկը, որ կենսական նշանակություն ունի միլիոնավոր երեխաների կյանքում: 2024թ․ դրությամբ աշխարհում մոտավորապես 466 միլիոն երեխա ստանում է դպրոցական սնունդ, ինչը 80 միլիոնով ավելի է, քան 2020թ․: 2024թ․ ՊՀԾ -ն ուղղակի սնունդ, սննդի փաթեթներ կամ դրամական փոխանցումներ է տրամադրել 61 երկրի շուրջ 20 միլիոն դպրոցականի: ՊՀԾ -ն աջակցում է 74 երկրների կառավարություններին՝ ազգային ծրագրերի միջոցով ևս 139 միլիոն երեխայի աջակցություն ցուցաբերելու համար:Լրացուցիչ տեղեկությունների համար կապվեք Արտակ Օրդյանի հետ,
Գործընկերության և հաղորդակցության ղեկավար
ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիր
Էլ. փոստ՝ artak.ordyan@wfp.org
Գործընկերության և հաղորդակցության ղեկավար
ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիր
Էլ. փոստ՝ artak.ordyan@wfp.org
1 of 5
Մամուլի հաղորդագրություն
16 մարտի 2026
Հայաստանը առաջ է մղում պարենային համակարգերի փոխակերպման և կլիմայի փոփոխությանն համապատասխանեցման ուղղությամբ ջանքերն ազգային կոնվերգենցիայի նախաձեռնության շրջանակներում
Աշխատաժողովը կազմակերպվել էր Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Միավորված ազգերի կազմակերպության Պարենային համակարգերի համակարգման կենտրոնի համագործակցությամբ՝ աջակցելով Հայաստանի ջանքերին՝ ազգային առաջնահերթությունները առաջ մղելու ուղղությամբ՝ միաժամանակ նպաստելով 2030 թվականի Կայուն զարգացման օրակարգի և Փարիզի կլիմայական համաձայնագրի նպատակների իրականացմանը։Երկխոսության ընթացքում մասնակիցները համատեղ աշխատեցին Կոնվերգենցիայի գործողությունների ճանապարհային քարտեզի հիմքերի ձևավորման ուղղությամբ։ Այն ռազմավարական շրջանակ է, որի նպատակն է ամրապնդել պարենային համակարգերի փոխակերպման և կլիմայական գործողությունների միջև համագործակցությունը։ Համագործակցային քննարկումների և տեխնիկական փորձի փոխանակումների միջոցով շահագրգիռ կողմերը նպաստեցին համատեղ մոտեցման ձևավորմանը՝ ուղղված կայուն, դիմացկուն և ներառական պարենային համակարգերի զարգացմանը՝ միաժամանակ առաջ մղելով երկրի կլիմային վերաբերող ազգային պարտավորությունների իրականացումը։Քննարկումների ընթացքում մշակվեց նաև համատեղ տեսլական՝ պարենային համակարգերի փոխակերպումը կլիմայական քաղաքականությունների և երկարաժամկետ կայունության նպատակներին համապատասխանեցնելու համար։ Մասնակիցները նաև բացահայտեցին անհրաժեշտ միջամտության հիմնական ուղղությունները, այդ թվում՝ քաղաքականությունների համաձայնեցվածության ամրապնդումը, ֆինանսավորման մոբիլիզացումը, ինստիտուցիոնալ և տեխնիկական կարողությունների բարելավումը, ներառական մասնակցության խթանումը և հաշվետվողականության ապահովումը։Միջոցառման բացման ժամանակ Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Արման Խոջոյանն ընդգծել է այսօրվա միջոցառման կարևորությունն ու տարբեր ոլորտների միջև համակարգված գործողությունների անհրաժեշտությունը։«Այս նախաձեռնության նպատակն է ամրապնդել ազգային մակարդակում համակարգված համագործակցությունը ոլորտային կառույցների և շահագրգիռ կողմերի միջև՝ համադրելով պարենային համակարգերի փոխակերպման ուղիները կլիմայական գործողությունների հիմնական գործիքների հետ։ Պարենային համակարգերի փոխակերպման և կլիմայի փոփոխությանն ուղղված գործողությունների ներդաշնակեցումը Հայաստանի Հանրապետության կառավարության առաջնահերթություններից է։ Այս նախաձեռնությունը միտված է արձանագրել առկա մարտահրավերները և, ոլորտային համագործակցության խորացման, ֆինանսավորման հնարավորությունների ու մշտադիտարկման շրջանակի նախանշման միջոցով, ձևավորել միասնական տեսլական, ռազմավարական նպատակներ և գործողությունների հստակ շրջանակ՝ ուղղված Հայաստանում դիմակայուն և մրցունակ գյուղատնտեսության զարգացմանը։»,- իր խոսքում նշել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ, ՄԱԿ Պարենային համակարգերի ազգային համակարգող Արման Խոջոյանը։Միավորված ազգերի կազմակերպության մշտական համակարգող տիկին տիկին Ֆրանսուազ Ժակոբը, իր ողջույնի խոսքում նշեց. «Հայաստանը գտնվում է իր պատմության կարևոր շրջանում։ Կա իրական հնարավորություն բացելու նոր գլուխ՝ խաղաղությամբ, բարգավաճմամբ և ապագային ուղղված զարգացման մոդելով։ Մոդել, որի հիմքում ընկած են դիմակայունությունը և մարդկային բարեկեցությունը։ Պարենային համակարգերի վերափոխումը կլիմայի և շրջակա միջավայրի գործողությունների հետ ներդաշնակեցները կարող է դառնալ այդ նոր գլխի հիմնասյուներից մեկը։ Եվ COP 17-ը հիանալի հնարավորություն կլինի գործողություններն արագացնելու և Հայաստանից մի քանի հիանալի օրինակներ ներկայացնելու համար»։Պարոն Խալեդ Էլթավիլը, Միավորված ազգերի կազմակերպության Պարենային համակարգերի համակարգման կենտրոնի ծրագրի ավագ համակարգողը, ընդգծեց պարենային համակարգերի փոխակերպումը կլիմայական գործողությունների հետ համապատասխանեցնելու կարևորությունը՝ կայուն զարգացման նպատակների իրականացման առաջընթացն արագացնելու համար։ «Կայուն զարգացման նպատակների թիրախների 20 տոկոսից պակասն է ընթանում այնպես, որ հնարավոր լինի հասնել դրանց մինչև 2030 թվականը։ Պարենային համակարգերի փոխակերպումը կարևոր ելման կետ է, որը կարող է արագացնել միաժամանակ մի քանի Կայուն զարգացման նպատակների իրականացումը», - նշել է պարոն Էլթավիլը։Աշխատաժողովի առաջին օրվա ընթացքում մասնակիցները վերանայեցին Հայաստանի քաղաքականության շրջանակը, ներառյալ գյուղատնտեսության ռազմավարությունը, կլիմայական գործողություններին վերաբերող քաղաքականությունները, ինչպիսիք են Ազգային մակարդակով սահմանված ներդրումները (NDCs) և Ազգային հարմարվողականության ծրագիրը (NAP), ինչպես նաև պարենային համակարգերի փոխակերպմանն ուղղված ընթացիկ նախաձեռնությունները։Կազմակերպված խմբային քննարկումների միջոցով շահագրգիռ կողմերը բացահայտեցին միջամտությունների առաջնահերթ ուղղությունները, առկա բացթողումներն ու ռիսկերը և առաջարկեցին կոնկրետ գործողություններ՝ պարենային համակարգերի և կլիմայական քաղաքականությունների միջև համապատասխանությունն արագացնելու նպատակով։Աշխատաժողովի երկրորդ օրը կենտրոնացած էր Պարենային անվտանգության և գյուղատնտեսության զարգացման 2027-2030 թվականների գործողությունների ծրագրային շրջանակի շուրջ գաղափարների փոխանակման, առաջարկվող միջոցառումների և կոնվերգենցիայի տեսլականի միջև համապատասխանության ամրապնդման վրա՝ ներառելով երկխոսության ընթացքում բացահայտված հիմնական միջամտությունների ուղղությունները։Ակնկալվում է, որ աշխատաժողովի արդյունքները կնպաստեն պարենային համակարգերի փոխակերպումը կլիմայական գործողությունների հետ համապատասխանեցնելու ազգային ճանապարհային քարտեզի ձևավորմանը, ինչպես նաև պարենային անվտանգության և գյուղատնտեսության զարգացման վերաբերյալ ազգային գործողությունների ծրագրի մշակմանը՝ աջակցելով Հայաստանի հանձնառությունների իրականացմանը Կայուն զարգացման նպատակների, Փարիզի համաձայնագրի և ազգային զարգացման ռազմավարությունների շրջանակներում։Միջոլորտային և միջինստիտուցիոնալ համագործակցության խթանման միջոցով կոնվերգենցիայի երկխոսությունը կարևոր քայլ դարձավ Հայաստանում կայուն, կլիմայական պայմանների նկատմամբ դիմակայուն և ներառական պարենային համակարգերի ձևավորման ուղղությամբ։
1 of 5
Մամուլի հաղորդագրություն
11 մարտի 2026
ՄԱԱԶԿ-ն աջակցել է ԱՐՄՍՏԱՆԴԱՐՏ-ի լաբորատորիաների միջազգային հավատարմագրմանը
Հավատարմագրման 1450 վկայականը հաստատում է, որ ԱՐՄՍՏԱՆԴԱՐՏ-ի տրամաչափարկման լաբորատորիաները համապատասխանում են ISO/IEC 17025 միջազգային ստանդարտի պահանջներին՝ ապահովելով տեխնիկական կարողություններ, չափումների հետագծելիություն և որակի կառավարման կայուն համակարգ։ Արդյունքում, ԱՐՄՍՏԱՆԴԱՐՏ-ի կողմից տրամադրվող տրամաչափարկման վկայականները միջազգայնորեն ճանաչվում են, ինչը նպաստում է չափումների արդյունքների փոխադարձ ընդունմանը, տեխնիկական խոչընդոտների նվազեցմանը և հայկական արտադրության մրցունակության բարձրացմանը համաշխարհային շուկաներում։Հայաստանում միջազգայնորեն ճանաչված տրամաչափարկման ծառայությունների հասանելիությունը շոշափելի օգուտներ կբերի բազմաթիվ ոլորտների համար, ինչպիսիք են՝ էներգետիկան, հեռահաղորդակցությունը, արդյունաբերությունը, շինարարությունը, բարձր տեխնոլոգիաներն ու էլեկտրոնիկան, առողջապահությունը, գիտահետազոտական կառույցները, համապատասխանության գնահատման մարմինները, փորձարկման և տեսչական լաբորատորիաները, ինչպես նաև ավիատիեզերական և ավտոմոբիլային ոլորտները։ Տեղում տրամաչափարկման ծառայությունների հասանելիությունը թույլ կտա կազմակերպություններին խնայել ժամանակ և ֆինանսական միջոցներ, բարձրացնել արտադրանքի որակն ու անվտանգությունը և ամրապնդել մրցունակությունը՝ առանց արտերկրում այդ ծառայություններից օգտվելու անհրաժեշտության։Այս արդյունքները ձեռք են բերվել Հայաստանի կառավարության, ՄԱԿ-ի արդյունաբերական զարգացման կազմակերպության (ՄԱԱԶԿ) և Եվրոպական միության սերտ համագործակցության շնորհիվ՝ ԵՄ ֆինանսավորմամբ իրականացվող «Աջակցություն որակի ենթակառուցվածքին Հայաստանում» ծրագրի շրջանակում։ Ծրագրի միջոցով ժամանակակից լաբորատոր սարքավորումների տրամադրումը, մասնագետների կարողությունների զարգացումը և հավատարմագրման պատրաստվածության ապահովմանն ուղղված աջակցությունն առանցքային դեր են ունեցել Հայաստանի որակի ենթակառուցվածքի զարգացման գործում։«Աջակցություն որակի ենթակառուցվածքին Հայաստանում» ծրագիրն իրականացնում է ՄԱԱԶԿ-ը՝ Եվրոպական միության ֆինանսավորմամբ։ Ծրագրի հիմնական նպատակն է զարգացնել ԱՐՄՍՏԱՆԴԱՐՏ-ի կարողությունները՝ շահառուներին միջազգայնորեն ընդունելի չափագիտական ծառայություններ մատուցելու համար։ Հայաստանի չափագիտության համակարգի իրավական, կառուցվածքային և տեխնիկական կարգավորումների բարելավման միջոցով ծրագիրը նպաստում է համակարգի արդիականացմանը՝ խթանելով տնտեսության դիվերսիֆիկացիան և առևտրի մրցունակության բարձրացումը, ինչը համահունչ է ԵՄ-ի հետ ստորագրված «Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրով» (CEPA) Հայաստանի ստանձնած հանձնառություններին։Լրացուցիչ տեղեկությունների համար խնդրում ենք դիմել`
Ծրագրի ղեկավար Ցոնգ Վուին` C.WU@unido.org
Ծրագրի համակարգող Հայաստանում Մանե Թափալցյանին` m.tapaltsyan@unido.org
Ծրագրի ղեկավար Ցոնգ Վուին` C.WU@unido.org
Ծրագրի համակարգող Հայաստանում Մանե Թափալցյանին` m.tapaltsyan@unido.org
1 of 5
Վերջին հրատարակությունները
1 / 11
Ռեսուրսներ
14 հունվարի 2026
Ռեսուրսներ
05 դեկտեմբերի 2025
Ռեսուրսներ
24 նոյեմբերի 2025
Ռեսուրսներ
04 նոյեմբերի 2025
Ռեսուրսներ
10 սեպտեմբերի 2025
Ռեսուրսներ
11 օգոստոսի 2025
1 / 11