Գլոբալ գործողությունները սկսվում են երիտասարդությունից. Վերին Արտաշատի աշակերտները ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում
09 փետրվարի 2026
Ինչպիսի՞ն է լինելու Հայաստանի պարենային համակարգերի ապագան, և ո՞վ է ձևավորելու այն։ Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) երևանյան գրասենյակում Վերին Արտաշատի միջնակարգ դպրոցի աշակերտները բացահայտեցին, որ այդ ապագան սկսվում է հենց իրենցից։
Ոգեշնչող և ինտերակտիվ այցելության ընթացքում աշակերտները դուրս եկան դասագրքային սահմաններից և ծանոթացան գլոբալ համագործակցության իրական աշխարհին, որտեղ Միավորված ազգերի կազմակերպության և ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ)՝ որպես Միավորված ազգերի կազմակերպության մասնագիտացված կազմակերպության, գործունեությունը միավորում է միջազգային հանձնառությունները և դրանց գործնական իրականացումը Հայաստանի գյուղերում, գյուղատնտեսություններում, անտառներում և տնային տնտեսություններում։
Այս այցելությունը գլոբալ նպատակները վերածեց շոշափելի իրականության՝ ընդգծելով, որ պարենային համակարգերի փոխակերպումը սկսվում է ոչ միայն հաստատություններում, այլև դասասենյակներում, համայնքներում և առօրյա ընտրություններում։
Աշակերտների այցելությունը սկսվեց մի պարզ հարցով. ինչպե՞ս են Հռոմում կայացվող որոշումները ազդում մեր գյուղերի և մեր խոհանոցի ճաշացանկի վրա։ ՄԱԿ-ի և ՊԳԿ-ի փորձագետների հետ անցկացված քննարկումների միջոցով աշակերտները սկսեցին կապեր ստեղծել գաղափարների միջև։ Նրանք պարզեցին, թե ինչպես է Հայաստանը գործում Միավորված ազգերի կազմակերպության համակարգում, ինչպես են գլոբալ հանձնառությունները, ինչպիսիք են, օրինակ՝ Կայուն զարգացման նպատակները, ուղղորդում ազգային առաջնահերթությունները, և ինչպես է ՊԳԿ-ն այդ հանձնառությունները վերածում գործնական ծրագրերի՝ աջակցելով գյուղատնտեսություններին, անտառներին, պարենային անվտանգությանը և գյուղական համայնքների կենսամակարդակի ապահովմանը։
ՄԱԿ-ի տեղեկատվական կենտրոնի և Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության հետ ինտերակտիվ ներկայացումների և քննարկումների միջոցով աշակերտները ծանոթացան Միավորված ազգերի կազմակերպության և ՊԳԿ-ի հիմնադրման պատմությանը, Հայաստանի անդամակցությանը, ինչպես նաև ուսումնասիրեցին, թե ինչպես են կայուն գյուղատնտեսությունը, կլիմայական առումով խելացի գործելակերպերը, թվային նորարարությունը և սնուցման բարելավումը նպաստում երկրում կայուն պարենային համակարգերի դիմացկունության ամրապնդմանը։
Միջոցառման հիմնական ուղերձն այն էր, որ երիտասարդները ոչ միայն ավելի ուժեղ պարենային համակարգերի ապագա շահառուներն են, այլև այսօրվա փոփոխությունների ակտիվ գործակալները։
Օրվա ամենահետաքրքիր պահերից մեկը տեղի ունեցավ ՊԳԿ -ի սննդաբանի վարած ինտերակտիվ դասընթացի ընթացքում: Դասախոսության փոխարեն աշակերտներին հանձնարարեցին մտորել իրենց ամենօրյա սովորությունների մասին: Ի՞նչ են նրանք սովորաբար ուտում նախաճաշին: Որքա՞ն հաճախ են նրանք օգտագործում մրգեր և բանջարեղեն, և ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ շաքարը, աղը և վերամշակված սնունդը գերակշռում են իրենց սննդակարգում:
Քննարկման ընթացքում աշակերտները հասկացան, որ առողջ սնուցումը վերաբերում է ոչ միայն արտաքին տեսքին կամ կարճաժամկետ էներգիային։ Դասընթացն ընդգծեց, թե որքան կարևոր է պատանեկության շրջանում պատշաճ սնուցումը ֆիզիկական աճի, ճանաչողական զարգացման, ակադեմիական առաջադիմության և երկարաժամկետ բարեկեցության համար։
Աշակերտները ծանոթացան առողջ սննդակարգի հիմնական բաղադրիչների՝ այդ թվում՝ մրգերի և բանջարեղենի, ամբողջական հացահատիկների, լոբազգիների, կաթնամթերքի և բավարար սպիտակուցի, ինչպես նաև շաքարի, աղի և վերամշակված սննդի չափից շատ օգտագործումը սահմանափակելու կարևորության մասին:
Աստիճանաբար ավելի մեծ գաղափար ի հայտ եկավ՝ պարենային համակարգերի վերափոխումը չի սկսվում միայն նախարարություններից կամ համաժողովների դահլիճներից, այն սկսվում է սպառողների իրազեկվածությունից։ Սննդի յուրաքանչյուր ընտրություն ազդում է պահանջարկի վրա։ Յուրաքանչյուր տեղեկացված սպառող ձևավորում է շուկան, յուրաքանչյուր երիտասարդ կարող է ազդեցություն ունենալ իր ընտանիքի, իր հասակակիցների և, վերջապես, իր համայնքի վրա։ Առողջ սննդակարգը կայուն գյուղատնտեսական արտադրության հետ կապելով՝ աշակերտները հասկացան, որ պարենային համակարգերի փոխակերպումը սկսվում է անհատական իրազեկվածությունից և պատասխանատու սպառողական սովորություններից։
Այցի ավարտին մթնոլորտը փոխվել էր, աշակերտները այլևս պասիվ լսողներ չէին, նրանք սկսեցին հարցեր տալ գյուղատնտեսության ոլորտում կարիերա կառուցելու, կլիմայական գործողությունների և միջազգային զարգացման վերաբերյալ։ Նրանք քննարկում էին, թե ինչպես կարող են նվազեցնել սննդի թափոնները տանը և մտածում էին Հայաստանի ապագայում իրենց դերակատարության մասին։ Այս աշակերտների համար Միավորված ազգերի կազմակերպությունը և Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը այլևս վերացական հասկացություններ չէին, դրանք դարձան այն հարթակները, որտեղ նրանց ձայները, ընտրությունները և ապագայի նպատակները կարևորություն ունեն։